مرحله اول
از تاسيس مرکز تا شهريور سال 87
تاريخچه :
مرکز کامپيوتر دانشگاه گيلان در اواخر سال 1367 با تعدادی PC ( ريزپردازنده80286) با رياست مرحوم آقای دکتر محمد حسن شناسا فعاليت خود را آغاز نمود و به نام مرکز اطلاعات و خدمات کامپيوتری دانشگاه گيلان معرفی شد و در مهر ماه سال 1370 به ساختمان مرکز کامپيوتر در دانشکده علوم به مساحت 250 متر مربع در دو طبقه انتقال يافت که شامل بخش های زير بود :
1 ) بخش Main Frame : کامپيوتر مرکزی IBM با پردازنده 4341 ، 8MB حافظه RAM و تعداد 30 پايانه ( دو دستگاه کنسول برای کنترل - هشت دستگاه پايانه رنگی - بيست دستگاه پايانه تک رنگ و دو دستگاه پايانه تک رنگ برای امکانات تايپ فارسی ) يک دستگاه چاپگر خطی 3800 - سه دستگاه نوار خوان Tape unit - 24 دستگاه ديسک سخت از نوع 3350 . (کل سيستم بعد از انتقال مرکز کامپيوتر به پرديس اصلی دانشگاه ، جمع آوری و به انبار سازمان مرکزی دانشگاه تحويل داده شد.)
2 ) بخش pc : 20 دستگاه کامپيوتر با پردازنده های 286 و 386 و 486 بود .
3 ) شبکهNetware Novell : اين شبکه در سال 1374 با استفاده از توپولوژی خطی ) bus ( برای 10 ايستگاه کاری راه اندازی شد .
عمده فعاليت مرکز در آن زمان استفاده دانشجويان از امکانات مرکز برای برنامه نويسی و واحدهای درسی مرتبط و همچنين برگزاری دوره های آموزش کامپيوتر و تهيه چند نرم فزار کاربردی بود .
با درک نياز جوامع علمی به علوم مختلف کامپيوتر ، نرم افزار و فناوری اطلاعات ، مرکز کامپيوتر بر آن شد تا تحولی اساسی در زمينه امور کامپيوتری در دانشگاه انجام دهد لذا در سال 1380 مرکز کامپيوتر به سازمان مرکزی (ساختمان شماره 2 ) واقع در پرديس اصلی دانشگاه منتقل شد .
در اين سال که رياست آن با اينجانب (دکتر صابری نجفی ) بود به نام مرکز نرم افزارها و محاسبات رايانه ای تغيير نام يافت واز آن پس عمده ترين اهداف خود را در امور تحقيقات کامپيوتر و استفاده کمی و کيفی دانشجويان از نرم افزارهای مختلف و جديد دنبال نمود . همچنين از سال 85 کليه وظايف مربوط به واحد پايگاه اطلاع رسانی دانشگاه که مسوليت شبکه اينترنت دانشگاه را به عهده داشت به اين مرکز محول گرديد .در شهريور سال 87 بر اساس تغيير در ساختار فيزيکی مرکز ،کليه سرويسهای دانشجويي به دانشکده ها محول شد و اين واحد به عنوان مرکز خدمات رايانه ای و فناوری اطلاعات کليه امور مربوط به شبکه اينترنت دانشگاه را بر عهده گرفت .
فعاليتهای مرکز از سال 80 تا 87 :
در آن زمان مركز نرم افزارها و محاسبات رايانه اي دانشگاه گيلان بعنوان يک مركز علمي ، تحقيقاتي و كاربردي داراي بخش هاي زيـر بود :
1 - بخش تحقيقات 2- بخش آمـوزش 3 - بخش اجـرائي
•1- بخش تحقيقات
در ايـن بخش همگـام بـا رشـد فزآينـده علــوم كامپيـوتر و بـا استفـاده از اساتيـد مجـرب و دانشجـويـان علاقمنــد و مبتكـر تحقيقـات مختلفـي در زمينـه هاي علوم محاسباتـي كامپيـوتـرهـاي Parallel _ شبــكه و اينتـرنت انجـام پذيرفت.
•2- بخش آموزش
بـا توجـه به اينكـه آشنايي با كامپيـوتر و نرم افزارهاي مختلف و استفاده از آنها براي تمام افراد جامعه يك نياز اساسـي اسـت ، مركز نرم افزارها و محاسبات رايانه اي دانشگـاه گيـلان با برگزاري دوره هاي مختلف آموزش كامپيـوتر پاسخگوي ايـن نياز در سطح استـان بود. در بخش آمـوزش ، با بهـره گيـري از اساتيد مجرب و متخصص ، دوره هاي مختلف عمومي و تخصصي كامپيوتر برگـزار گرديد و بـه شـركت كننـدگاني كـه دوره را بـا موفقيت گذرانده بودند گواهـي پايان دوره آموزشي اعطا مي گرديد. برخي از اين دوره ها عبارت بودند از :
•· دوره های عمومی
1 - آموزش سيستم عامل
Dos - Windows ( 98 - 2000 - XP - NT )- Linux - Unix
2 - آموزش Office
( Word - Excel - Power Point , ...)
3 - آموزش اينتـرنت و طراحـي صفحـات Web
( Flash - Frontpage - HTML - XML , ... )
4- آموزش نرم افزارهاي گرافيكي(انيميشن و سه بعدي سازي)
( Corel Draw , Photoshop , 3D Studio , ...)
5 - آموزش سخت افـزار و مونتـاژ كامپيوتر
•· دوره های تخصصی
1 - آموزش برنامه نويسي و برنامه نويسي تحت شبـكه
Visual Basic-Visual C- Delphi -SQL - JAVA -ASP- CGI- PERL ,...
2 - آموزش نرم افـزارهاي فنـي و مهندسـي
( Autocad - Ansys - Sap2000 , ...)
3 - آموزش نرم افزارهاي رياضيات ، محاسباتي و آمار
( Maple - Matlab - Mathcad - Spss , ...)
•· برگزاری دوره های ICDL ويژه همکاران دانشگاه :
از نيمه دوم سال 82 مرکز کامپيوتر با همکاری واحد آموزش دانشگاه ، آموزش مهارتهای هفتگانه فناوری اطلاعات و ارتباطات ICDL) )را برای همکاران دانشگاهی آغاز نمود. دورهای مذکور همچنان در مرکز ادامه دارد.جدول زير آمار کلاسهای برگزار شده در مرکز از سال 82 تا سال 88 را نشان مي دهد:
براي رفـاه حال اعضـاي محتـرم هيـات علمـي دانشگاه ها ، پزشكـان ، مديـران ، مسئولين و متخصصيـن بسيـاري از دوره هاي فوق بصورت فشـرده تحت عنـوان كارگاههاي آموزشـي بصورت يك و يا دو روزه برگـزار گـرديد .از جمله کارگاههای آموزشی برگزار شده می توان به موارد زير اشاره نمود:
•1- کارگاه آموزشی دو روزه اينترنت برای اعضاء هيئت علمی موسسه آموزش عالی شيلات ميرزاکوچک رشت ،
•2- با همکاری کتابخانه مرکزی دانشگاه کارگاه آموزشی اينترنت برای اعضا. هيت علمی دانشگاه و دانشجويان کارشناسی ارشد به مدت يک ماه برگزار گرديد.
•3- کارگاه آموزشی دو روزه بانکهای اطلاعاتیAccess ، کارگاه آموزشی دو روزه طراحی صفحات وب ، کارگاه آموزشی چهار روزه Windows 2000 Advanced Server مقدماتی و پيشرفته و دوره آموزشی Oracle برای کارشناسان کامپيوتر سازمان تامين اجتماعی استان برگزارگرديد .
•4- گارگاه آموزشی چهار روزه "شبيه سازی هيدرولوژی -هيدروليکی شبکه های سيلابروی شهری با استفاده از Wmsو StormCAD "در ارديبهشت 87 برگزار گرديد .
•· واحد تاليفات و انتشارات
در ايـن واحـد كـه قسمتـي از بخـش آموزشـي بود خودآمـوز ، جزوات و درسنامـه نرم افـزارهاي مختلف مطابق با استانداردهـاي جهانـي تهيـه ، تاليف و منتشـر گـرديد ، تا كاربران در استفـاده از كامپيـوتر با مشكلي مواجـه نشونـد. جزوات آموزش ويندوز 98در دو سطح مقدماتی و پيشرفته ، آموزش word2000 و جزوه
نرم افزار رياضی Maple آماده شد و در اختيار دانشجويان قرار گرفت و همچنين جزوات ديگری مثل اينترنت ، شبکه های کامپيوتری ، آموزش Excel تهيه گرديد.
•3- بخش اجرايي
در اين بخش اجراي پروژه هاي مختلف كامپيوتري و فعاليت هاي وابسته به آن براي كليه اشخاص حقيقي و حقوقي انجـام مي پذيرفت كه عبارت بودند از :
1 - طراحي ، نصب ، راه اندازي و نگهـداري شبـكه
2- خدمات مهندسي ( تحليل - طراحي - راه اندازي - ارتقا سيستم و تعميرات )
3 - توليد نرم افزار و برنامه نويسي تحت Web .
4- ايجاد و توليد بانكهاي اطلاعاتي .
اين مرکز توانست نرم افزارهای کاربردی مورد نياز خود را طراحی و تهيه نمايد. از جمله می توان به نرم افزار سيستم شناسنامه کامپيوترها و تجهيزات ،نرم افزار ثبت نام دوره ها و کلاسهای آزاد ،نرم افزار صدور کارت عضويت مرکز اشاره نمود.
همچنين سايت اينترنتی مرکز کامپيوتر به آدرس computer.guilan.ac.ir توسط اين مرکز طراحی و راه اندازی شد. از جمله طراحي سايتهاي ديگری که در اين مرکز انجام شده است می توان به موارد زير اشاره نمود:
•1- طراحی صفحات شخصی(home page) اساتيد محترم دانشگاه
•2- تهيه بانک اطلاعاتی پايان نامه های کارشناسی ارشد
•3- وب سايت صورتجلسات
•4- سايت معاونت آموزشی
•5- سايت ترفيع اساتيد
•6- سايت دانش آموختگان
•7- وب سايت معاونت پژو هشی
همچنين از شهريو ر83 اين مرکز با همکاری مرکز آموزشهای الکترونيکی دانشگاه تهران ، با نصب ور اه اندازی سرور E-learning با استفاده از نرم افزار Object j فعاليت آموزش مجازی را شروع نمود و دوره آموزشی WORD از مهارتهای هفتگانه ICDL را برای تعدادی از کارمندان دانشگاه برگزار کرد . در اين مرکز مقدمات توليد محتوی دروس الکترونيکی طی شده است و موفق به توليد آزمايشی چند درس گرديده است .
تجهيزات و امکانات :
در آن زمان مرکز کامپيوتر علاوه بر بخش اداری ،شامل چهار سايت برای استفاده دانشجويان به مساحت کل تقريبی 700 متر مربع بود .به منظور افزايش کارآيی و بهبود نحوه انجام کارها، کامپيوترها بصورت شبکه ای به هم متصل گرديده بودند و توپولوژی بکار رفته در شبکه مرکز از نوع ستاره ای (star) و تعداد 80 دستگاه کامپيوتر در مدلهای Pentium III تا Pentium 4 موجود و قابل استفاده بود. در آن زمان نحوه ارتباط اين مرکز با اينترنت از طريق ارتباط آنتن wireless )بي سيم ( با پايگاه اطلاع رسانی در دانشکده علوم پايه با حداکثر سرعت 2 مگابيت بر ثانيه بود .
نحوه ارائه خدمات به دانشجويان :
1 -سايتهای مرکز کامپيوتر با شروع هر ترم از ساعت 8 صبح الی 8 شب به صورت يکسره فعال بود .
2 - دانشجويان دانشگاه گيلان با عضويت در مرکز مي توانستند از امکاناتی که در اين مرکز فراهم شده بود با تسهيلات ويژه ای استفاده نمايند . حدود 2000 نفر از دانشجويان به عضويت مر کز در آمده بودند و بطور متوسط روزانه 500 نفر در ساعات متفاوت از امکانات مرکز استفاده می کردند.
3- علاوه بر اعضا تمام دانشجويان دانشگاه گيلان نيز مي توانستند از امکانات مرکز در هنگام مراجعه به اين مرکز استفاد ه نمايند.
4 - تسهيلات ويژه ای که برای اعضا در نظر گرفته شده بود شامل ارائه نرم افزارهای جديد - خدمات کپی ، پرينت از برنامه های دانشجويان به تعداد لازم - استفاده از اينترنت ، مشاوره و ....
5 - در شروع هر ترم کليه اساتيد دانشگاه اسامی دانشجويانی که واحد های کامپيوتری و مرتبط داشتند به مرکز ارسال و طبق برنامه زمان بندی شده به دانشجويان وقت داده مي شد تا در ساعات تعيين شده مراجعه و استفاده نمايند . تعداد دانشجويان در هر ترم بين 300 تا 500 نفر بودند.
6 - تعدادی از اساتيد در شروع هر ترم ضمن هماهنگی با مرکز ،کلاسهای درسی خود را در سايت آموزشی مرکز برگزار مي نمودند و کليه امکانات سايت اعم از کامپيوترها و ويدئو پروژکتور در اختيار اساتيد و دانشجويان گذاشته مي شد.
7 -دو سايت اينترنت با تعداد 30 دستگاه کامپيوتر متصل به اينترنت برای استفاده دانشجويان کارشناسی ارشد و کارشناسی در نظر گرفته شده بود.
8- دو سايت مخصوص برگزاری کلاسها و دوره های مختلف آموزش کامپيوتر در سطوح مختلف راه اندازی شده بود. اين دوره ها توسط خود مرکز و همچنين با همکاری بسيج دانشجويي يا انجمن های علمی دانشجويي برگزار مي گرديد.
9 - مجموعه بزرگی از نرم افزارهای مختلف در زمينه های علوم فنی و مهندسی ، رياضی و آمار ،کشاورزی و... بر روی ديسک و CD تهيه گرديده و همچنين بر روی سيستم ها نصب شده بود و در صورت نياز دانشجويان ، قابل ارائه به آنها بود.
10 - در سيستمهای مرکز برای آشنايي بيشتر دانشجويان سعی شده بود از سيستم عامل های مختلف استفاده شود .(مانند Dos ,Windows 98,2000 ,XP ,Linux)
مرحله دوم
زمان واگذاری مسوليت شبکه دانشگاه به اين واحد (از سال 85 )
در بهمن سال 85 کليه وظايف مربوط به واحد پايگاه اطلاع رسانی دانشگاه که در آن زمان مسوليت شبکه اينترنت دانشگاه را به عهده داشت به اين مرکز( علاوه بر کارهاي قبلی ) محول گرديد. در شهريور سال 87 بر اساس تغيير در ساختار فيزيکی مرکز ،کليه سرويسهای دانشجويي به دانشکده ها محول شد و اين واحد در حال حاضر به عنوان مرکز خدمات رايانه ای و فناوری اطلاعات کليه امور مربوط به شبکه اينترنت دانشگاه شامل موارد زير را :
•1. ـ برقراري ارتباط دانشگاه با اينترنت
•2. برقراري ارتباط دانشکده ها و واحدها با اينترنت
•3. پيشبيني امكانات مورد نياز اعم از سختافزار، نرمافزار، استقرار و پيكربندي آنها براي ايجاد بستر ارتباطي امن جهت اتصال به شبكههاي مختلف اطلاع رساني
•4. ـ نظارت و مديريت شبكه اصلي (Backbone) دانشگاه
•5. نظارت بر عملكرد مطمئن و رفع خرابيهاي ناشي از تنظيم تجهيزات موجود در شبكه اصلي شامل (تجهيزات سختافزاري، قطع خطوط انتقال ديتا ، قطع برق و تهويه و ... ) در Backbone اصلی دانشگاه
•6. ـ پاسخگويي و رفع مشكلات كاربران تلفني dial up و كاربراني كه از مركز اكانت Email دارند.
•7. - ارائه خدمات پست الکترونيکي اصلي دانشگاه
•8. ارائه خدمات DNS اصلي دانشگاه
•9. ـ ـ مديريت شبكه داخلي مركز
•10. ـ مديريت اتاق سرور
•11. ـ تحقيقات و توسعه مرتبط با وظايف محول
بر عهده دارد.
عملکرد مرکز از بهمن سال 85 (شروع واگذاری مسئوليت شبکه اينترنت دانشگاه) تا سال 87
- نصب و راه اندازي Router جديد دانشگاه به منظور رفع عيب ناشي از Overload شدن روترقبلي که بسيار قديمي بود .
- کنترل سقف پهنای باند دانشکده ها براي جلوگيري از مصرف کامل پهناي باند دانشگاه توسط يک دانشکده خاص از طريق نصب Bandwidth Manager
- اصلاح ساختار Mail Server
- ايجاد امکان ارسال و دريافت Email فارسي توسط کاربران
- اصلاح ساختار و رفع نواقص Email و ايجاد امکان Calendar و Address Book در آن
- نصب و راه اندازي Antispam براي جلوگيري از ورود هرزنامه ها به پست الکترونيکي
- نصب و راه اندازي Antivirus براي جلوگيري از ورود Email هاي آلوده به کامپيوتر کاربران
- اصلاح تنظيمات دامنه هاي دانشگاه در DNS Server
- راه اندازي شبکه اينترنت گروه گياهپزشکي.
- راه اندازي شبکه اينترنت مرکز مشاوره و درمان دانشگاه و گروه گرافيک .
- مذاکره با اداره کل مخابرات استان گيلان جهت اتصال به شبکه فيبرنوري
- آماده سازي بستر فيبـــرنوري در محوطه دانشــــگاه و خريد تجهيزات لازم و ارتباط دانشکده های فنی ، علوم انسانی ،معماری و کتابخانه مرکزی با مرکز کامپيوتر از طريق فيبر نوری
- فراهم کردن امکان دريافت حساب کاربري Dial up به صورت رايگان براي تمامي همکاران دانشــــگاهي
- فراهم کردن امکان دريافت ايميل دانشگاه براي تمامي همکاران دانشگاهي
- ايجاد امکان دريافت Home Page دانشــگاه براي تمامي اعضای هيئت علمی دانشگاه
- کسب موافقت شرکت محترم مخابرات استان در راستای خريد و راه اندازی دو خط E1 برای ارتباط خطوط Dialup
- افزايش پهناي باند دانشگاه از 4 Mbps به 17 Mbps (درسال 86)
- ادامه عمليات فيبـــرنوري در محوطه دانشــــگاه
- اقدامات اوليه در مورد خريد يک خط Leased line از مخابرات جهــــت برقراري ارتباط شبکه اينتــرنت گروه شهرســازي در فلکه صيقلان .
- نصب و راه اندازي سيستم مونيتــورينگ براي اطـلاع از کارکرد صحيح بسترهاي ارتباطي شبکه و سرويسهای شبکه
- جلوگيري از فعاليت هاي غير مفيد براي دانشگاه مانند Download فيلم و موزيک توســط دانشجويان از طريق فيلترينگ پورتها
- کنترل سقف پهناي باند کاربران براي جلوگيري از مصرف کامل پهناي دانشکده توسط يک کاربر خـــاص از طريق نصب Bandwidth Manager
- افزايش پهناي باند دانشگاه از 17 Mbps به 30 Mbps (درسال 86 و 87 )
- نصب سيستم وايرلس در محدوده تالار حکمت و برقراري ارتباط تالار حکمت با اينترنت از طريق فيبر نوري با سايت مرکز
- بهينه سازي شبکه LAN دانشکده تربيت بدني و سازمان مرکزی (ساختمان قديم )
- افزايش پهنای باند دانشکده تربيت بدنی با تعويض آنتن وايرلس آن
- اصلاح ساختار شبکه LAN ساختمان سازمان مرکزي جديد (حوزه هاي رياست ،معاونت آموزشي ،دانشجويي ،اداري و مالي و مرکز )
- خريد سه دستگاه UPS براي دو رک اصلي در دانشکده علوم و اتاق سرور در سايت مرکز کامپيوتر
عملکرد مرکز در سالهاي 88 ، 89 ، 90
